foto Marc van Ooijen
De 5 vragen aan … Marc van Ooijen
Door Max Ruiters
Gepubliceerd op 1 december 2020
foto Marc van Ooijen
De 5 vragen aan … Marc van Ooijen
Door Max Ruiters
Gepubliceerd op 1 december 2020

Als specialist in het vervullen van toezichthoudende functies, spreken we bijna dagelijks (potentiële) toezichthouders, opleiders, bestuurders en stakeholders. Persoonlijke en vaak indringende gesprekken, geven ons een inkijk en een goed beeld van de beweegredenen om een toezichthoudende functie te aanvaarden. Het houden van toezicht is inmiddels stevig ontwikkeld met al haar verplichtingen, verantwoordelijkheden en maatschappelijke opgaven. Elke maand stelt Delfin Executives 5 vragen aan een toezichthouder.

 

Neem de tijd voor serieuze zelfreflectie”, marc van ooijen

We spraken Marc van Ooijen, werkzaam als Voorzitter Raad van Bestuur van De Zorggroep, lid van de Raad van Commissarissen van woningcorporatie Woonpunt en lid Raad van Commissarissen van zorgorganisatie Cello in Vught. Daarnaast is Marc van Ooijen gepromoveerd op ‘functioneren van een Raad van Toezicht in de zorg’ en doceert hij masterclasses voor toezichthouders aan de Universiteit Maastricht.

Waarom ben je toezichthouder naast een drukke baan als bestuurder?

De functie van toezichthouder is voor mij een goede aanvulling op mijn dagelijks werk als bestuurder. De ervaring in je ene functie, kun je weer toepassen op de andere organisatie. Ik ben ‘van huis uit’ bestuurskundige en zodoende altijd al geïnteresseerd in de publieke sector. Mijn interesse voor een toezichthoudende functie ontstond al op relatief jonge leeftijd. Op voordracht van een cliëntenraad werd ik op 32-jarige leeftijd lid van een Raad van Toezicht. Toen werkte ik als bestuurssecretaris in de gehandicaptenzorg en kon daardoor ‘kijken in de toezichtkeuken’. Enorm boeiend en intrigerend. Vandaar ook dat ik me er verder in wilde verdiepen en een onderzoek deed naar Toezicht in de Zorg waar ik uiteindelijk mee promoveerde.

Is 32 jaar niet te jong voor een toezichthouder?

“NEE”, schrijf dat maar met hoofdletters. Leeftijd is absoluut geen criterium en ik ben juist voorstander om meer jeugdigen te interesseren voor een toezichthouderschap. Nieuwe, frisse ideeën van een andere generatie kunnen zeer verhelderd zijn. Tegenwoordig spreekt iedereen over diversiteit maar dan gaat het vooral over man-vrouw en ervaring. Natuurlijk heel belangrijk maar het zou geweldig zijn alsnog meer organisaties hun deuren open zetten voor jong talent. Een bepaalde basis is wel vereist. Je moet weten waar het over gaat en uiteindelijk heb je een behoorlijke verantwoordelijkheid. Toch denk ik dat er genoeg jongeren zijn die we kunnen aanspreken en verleiden. Vandaar dat ik ook een groot voorstander van stages ben, zodat toezichthouders-in-spé kunnen kennismaken met deze rol. Affiniteit is wel heel belangrijk, ongeacht je leeftijd. Je moet weten wat er speelt in de sector en in je organisatie.

Is deze crisistijd anders voor een toezichthouder

De Coronacrisis zorgt ook organisatorisch voor een dynamische en complexe periode. Als bestuurder ervaar ik het dagelijks. Een begripvolle RvT die aan de ene kant zorgt dat je ruimte hebt om te handelen naar bevindt van zaken en de noodzakelijke beslissingen kunt nemen. Aan de andere kant moet de RvT je ook in deze periode gewoon scherp houden. Bestuurders staan in deze situatie vaak vol in de wind en alle pijlen zijn op hen gericht. Daar moet je als toezichthouder op acteren. Meestal is deze rol voor de voorzitter weggelegd: er te zijn voor de bestuurder als hij of zij je nodig heeft. De kunst is dan dat diezelfde voorzitter of andere leden van de RvT de bestuurder niet voor de voeten moeten lopen. Crisistijd is koorddansen voor zowel RvT als bestuurder. Als je elkaar vertrouwt en respecteert, dan is dat een perfecte combinatie om een organisatie door de crisis te loodsen. En, het klinkt eenvoudig maar als RvT is het ook belangrijk om steun uit te spreken naar je bestuurder en MT. Laat merken dat je betrokken bent en niet alleen op de formele momenten.

Wat moet er morgen veranderen in toezichthoudend Nederland?

Er hoeft morgen niet iets te veranderen. Vergeet niet dat een heleboel al écht goed gaat! We hebben in Nederland een bijzonder toezicht-systeem gebaseerd op het Rijnlands model. Het model is goed, je moet het wel goed toepassen. Zorg voor voldoende tijd om je in onderwerpen en de organisatie te verdiepen. Ik ben ook groot voorstander van thematische besprekingen en werkbezoeken, ook voor leden van de auditcommissie. Nogmaals, besteed hier aandacht aan en voorkom dat een vergadering of bijeenkomst alléén gaat over de traditionele checks en controles. Die moeten er ook zijn, maar ze zijn niet allesbepalend.

Welke tips heb je voor aankomende toezichthouders?

Stel de juiste vragen en vooral: reflecteer! Dat is trouwens ook een tip voor ‘zittende’ toezichthouders. Zelfreflectie moet meer in het DNA van elke toezichthouder komen. Geen afvinklijstjes maar een echte zelfreflectie. Nemen we als RvT bij tijd en wijle genoeg afstand, is er risico op blinde vlekken, zijn we voldoende bekend met de organisatie en waar blijkt dat uit?

Dit soort vragen moet je telkens stellen. Vandaar dat het goed is om als aankomend toezichthouder om hier telkens over na te denken. Hele basale vragen die jou en je organisatie verder helpen. En één ander aspect mag niet ontbreken: hoe belangrijk en verantwoordelijk de taak ook is, geniet er van, want ook dát komt de organisatie én je eigen ontwikkeling ten goede.

max ruiters

partner

Binnen Delfin gespecialiseerd in vacatures binnen de non-profit sector zoals Zorg, Onderwijs, Gemeenten

Daarnaast  gespecialiseerd in het invullen van en toezichthoudende functies

Share This