De vijf vragen aan … Toine Gresel
Door Max Ruiters
Gepubliceerd op 3 februari 2020
De vijf vragen aan … Toine Gresel
Door Max Ruiters
Gepubliceerd op 3 februari 2020

Als specialist in het vervullen van toezichthoudende functies, spreken we bijna dagelijks (potentiële) toezichthouders, opleiders, bestuurders en stakeholders. Persoonlijke en vaak indringende gesprekken, geven ons een inkijk en een goed beeld van de beweegredenen om een toezichthoudende functie te aanvaarden. Het houden van toezicht is inmiddels ontwikkeld met al haar verplichtingen, verantwoordelijkheden en maatschappelijke opgaven. Elke maand stelt Delfin Executives 5 vragen aan een toezichthouder.

 

We moeten niet meer doorbreien op het patroon van de vorige eeuw”, Toine Gresel

We spraken Toine Gresel, al ruim 42 jaar professioneel bestuurder. Daarnaast is hij ondernemer, coach, voorzitter van het Nationaal Landschap Zuid-Limburg, voorzitter van de Raad van Toezicht van Envida, oud-burgemeester van Heerlen en schrijver van thrillers.

Wat is volgens jou het verschil tussen het ‘vroegere toezicht’ en het ‘nieuwe toezicht’?

Er is een verandering van tijdperk. Kijk naar het onderwijs: vroeger behandelde een leraar elke week een hoofdstuk, hij was de kennisdrager. Nu is het anders: voordat de les begint heeft de student het materiaal al via alle mogelijke digitale kanalen tot zich genomen en stelt hij of zij vragen. De tijdgeest verandert en dus ook de werkwijze. Een manager is tegenwoordig niet meer baas maar de facilitator, zorgen dat je team met professionals goed functioneert. Dát is ook gaande binnen Raden van Toezicht en daar wil ik mijn steentje aan bijdragen. Het controle paradigma van vroeger is nu een verbindingsparadigma. Zorg dat je team, je RvC of RvT in stelling is. Mijn kennis die ik hierin heb opgedaan, verzorg ik ook in presentaties en als dagvoorzitter. Dat doe ik ook binnen een RvT of RvC. Ik wil graag iets bijdragen, laten zien dat het niet alleen anders kan maar ook anders is! We moeten in toezichthoudend Nederland uit de controlestand en naar de cocreatie. Vroeger controleerde je als RvT of RvC de Raad van Bestuur. Nu ben je sparringpartner en akker je door verschillende scenario’s dat is groot verschil qua werk en vergt dus ook een andere houding en competenties van alle partijen.

Wat zou morgen in toezichthoudend Nederland direct veranderd moeten worden?

Ik zou direct de begrotingsbehandeling in de RvC of RvT als sturingsmiddel afschaffen. Wat heb je nog aan een begroting die al maanden van tevoren wordt opgemaakt? Zonde van de tijd en niet efficiënt. Je krijgt de informatie via diverse kanalen binnen bijvoorbeeld via je kwartaalrapportages. Dan heb je toch geen begroting meer nodig? Een begroting is in mijn ogen een machtiging voor mensen in een organisatie om geld uit te geven en geen sturingsmiddel. Afschaffen dus. Kwartaalrapportages, in- en uitstroom van personeel, ziekteverzuim… dat zijn veel interessantere en doeltreffendere thema’s om het met de bestuurder over te hebben. We moeten niet meer doorbreien op het patroon van de vorige eeuw.

Wat is jouw belangrijkste advies aan een toekomstige toezichthouder?

Vanaf dag 1 je mond open doen. Je bent als nieuwe toezichthouder niet de jongste bediende. Integendeel, het kan verfrissend en vernieuwend zijn. Dat vergt ook iets van je overige RvC-leden maar dat is dan maar zo. Nieuwe, jonge toezichthouders bruisen van energie en zorgen voor nieuw elan. Gun ze dan ook die kans. En voor de nieuwe toezichthouder: pak die kans! Kleur buiten de lijntjes, maak fouten. Het is prachtig om anderen te zien slagen. Natuurlijk, ik ben een oude rot maar het fijne is dat je op mijn leeftijd geen last meer hebt van een ego. En ach, wat is leeftijd. Seedorf was met 20 jaar al oud maar wel een van de meest succesvolle voetballers die we kennen. Kortom, we moeten verjongen in toezichthoudend Nederland en de toekomstige toezichthouder moet die rol dan ook pakken.

Welke vaardigheden en competenties zijn in jouw ogen onmisbaar om je functie uit te oefenen?

Levenservaring is een vereiste, opleiding niet maar wel makkelijk. Het gaat wel ergens over en je hebt een behoorlijke verantwoordelijkheid. Als je ervaring hebt opgedaan via je werk of anderszins is dat ook prima maar de valkuilen kunnen groot zijn. Ik noem het de “Louteringsberg”, die moet je beklommen hebben. Onmisbaar is ook een teamgevoel. Je bent nu eenmaal collegiaal verantwoordelijk. Ik zou elke Raad dan ook adviseren om met z’n allen een persoonlijkheidstest te doen. Bij Envida hebben we dat ook gedaan. Mooi om te zien hoe je verschilt met andere leden van de Raad en daar kun je dan op een goede manier mee omgaan. De test is geen selectiecriterium bij sollicitaties maar een extraatje om goed te kunnen functioneren als team.

Hoe ziet de ideale Raad van Toezicht of Raad van Commissarissen uit?

Verscheidenheid is ook hier het toverwoord. Jong/oud, man/vrouw, opleidingsniveau, levenservaring, nieuwsgierige mensen, bereidheid om te leren, samen geheugen opbouwen. Dat zijn allemaal ingrediënten die je nodig heb om je ideale Raad van Commissarissen of Toezicht samen te stellen. Toezicht houden is een vak en daar moet ook iedereen zich bewust van zijn. De ideale Raad van Toezicht zorgt ook voor een andere werkwijze. Stop die informatiestroom vanuit de organisatie tijdens een vergadering. Uit onderzoek is gebleken dat 90% van de vergaderingen van een RvC of RvT informatieoverdracht is. De RvT-vergadering is geen vragenuurtje aan de bestuurder! Ook de discussie binnen de RvT/RvC doet er echt toe! Alle informatie moet vooraf bekend zijn zodat er een discussie kan plaatsvinden. Geen stokpaardjes meer. De ideale RvT of RvC werkt efficiënter. De ideale Raad verjongt, verfrist en wordt sprankelender.

max ruiters

partner

Max Ruiters is sinds 2012 als partner verbonden aan Delfin Executives en gespecialiseerd in het vervullen van zowel structurele als interim-vacatures binnen de non-profitsector. Zijn expertise wordt verder ingezet bij ontwikkelingen, zelfevaluaties en vacatures bij Raden van Toezicht en Raden van Commissarissen.